دخانیات

 
مقدمه
چاره اندیشی در باره معضل دخانیات که مصلخان اجتماعی آن را یک مشکل ضد اخلاقی تلقی می کنند گاهی او قات آنقدر دشوار میشود که نا خودآگاه سایر مشغل های فکری را نیز تحت الشعاع خود قرار میدهد تا جائی که این ارتلاط زنجیر گونه خواسته یا نا خواسته در تمام جنبه های عمومی زند گی مردم نفوذ کرده و در خال نالود کردن پایه های فرهنگی اقتصادی و علمی جامعه است.باور اینکه یک جیهه جنگ جدید در پش روی ما باز شده است زیاد دور از ذهن نیست«جنگی که در یک سو اندیشمندان، دولتمردان،اصخاب رسانه ،خانواده و متولیان امر بهداشت و در سوی دیگر لا ابالی گری ،بی قیدی،انحراف اخلاقی ،یزهکاری،بی تفاوتی نسبت ته اصول اولیه اخلاق و دین را رو در روی هم قرار داده است»پیداست مه با حذف فیزیکی دخانیات بدون اینکه جایگزین دیگری در اختیار متقاضیان آن قرار داده شود هیچ مشکلی خل نمی شود.پیچیدگی کار زمانی بروز میکند که خانواده ها نمی دانند این مهمان ناخوانده را دشمن خود تصور کنند و آن را بیرون از خانه نگهدارند یا آنکه با بی تفاوتی از کنار آن عبور کنند و یا به نوعی وجودش را تحمل کنند.ودر این سر در گمی بنشینند و از دست رفتن باور های عمقی خود را تماشا کنند.
شاید منطقی ترین برداشت در خصوص این مسئله این باشد که هیچ کس به تنهائی نمی تواند این گره کور را باز کند مگر آنکه با همدلی همه سازمانها وخانواده ها با محوریت وزارت بهداشت و درمان گامی استوار در جهت ریشه کن کردن آن برداشته شود.چیزی که آرزوی قلبی ماست و در پی آن نیز هستیم.
بد نیست بدانید:
بین پدیده مرگ ناگهانی جنین و سیگار کشیدن والدین آنها ارتباط وجود دارد.
بروز عفونت گوش میانی در فرزندان افراد سیگاری به طور عمده بالاتر از غیر سیگاری است.
خطر ابتلا به برونشیت ،ذات الریه وسایر عفونت های ریوی در کودکان زیر دو سال که والدین سیگاری دارند بیشتر است.
فرزندان افراد سیگاری از میزان دقت پایینتر و تلفظ ضعیفتر کلمات نسبت به غیر سیگاری برخوردارند.
فرزندان افراد سیگاری در معرض ابتلا به آسم پیشرفته هستند.
در یک گروه از افراد غیر سیگاری که از سرطان پیشرفته ریه رنج میبرند،17%از آنها در کودکی در معرض دود سیگار قرار داشتند.
میزان منو اکسید کربن در خون فرزندان و نوزادان سیگاری5/2 برابر بیشتر از خود سیگاریهاست.
اثرات سیگار بر سلامتی بانوان:
زنانی که سیگار می کشند و از قرصهای ضد حاملگی استفاده میکنند،در معرض خطر لخته های خونی ،سکته مغزی و سکته قلبی قرار دارند بویژه اینکه بالای 35 سال دیشته باشند.
زنانی که سیگار میکشند،نسبت به زنان غیر سیگاری ،یائسگی زود رس خواهند داشت .
سیگار خطر ابتلا به پوکی استخوان پیشرفته را افزایش می دهد.بویژه در زنانی که دی سنین یائسگی قرار دارند.
توانائی زاد و ولد سیگاری به طور عمده ای کم می شود .
میزان مرگ و میر در نو زادانی که مادرشان در موقع حاملگی سیگار می کشند به هنگام تولد و یا پیش از آن 27% بیشتر گزارش شده است.
رشد نو زاد مادران سیگاری از نظر قد ،اندازه سر و دور بازو کاهش می یابد.
خطر آسیب به سا ختمان سلسله اعصاب نوزادانی که مادر سیگاری دارند رو به افزایش است.
نو زادانی که مادر سیگاری دارند کاهش وزن دارند.
تعداد 115000 مورد در سال سقط جنین گزارش شده است که ارتباط مستقیمی به سیگار دارد .

زیانهای اجتماعی ناشی از مصرف دخانیات:
مصرف سیگار نوعی اعتیاد است ولی متا سفانه این مسا له به مرور زمان در اجتماع جا افتاده و قابل قبول ترین علل خلاف محسوب می شود و اعتیاد به سیگار خود زمینه ساز بروز اعتیاد به مواد مخدر ،الکل،فقر و بزهکاری علی الخصوص در افراد جوان می باشد.

زیان های اقتصادی ناشی از مصرف دخانیات:
بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت 2تا3 برابر هزینه مصرف دخانیات صرف درمان بیماریهای ناشی از آن خواهد شد.در ایران سالیانه1000 میلیارد تومان صرف خرید و 2تا 3 میلیارد تومان صرف درمان بیماریهای ناشی از مصرف دخانیات می شود.
بنابر گزارش بانک جهانی درایالات متعده هزینه های بهداشتی ناشی از دخانیات 7 درصد کل هزینه های بهداشتی یا به عبارتی 71/3 – 2 دلار به ازاء هر بسته سیگار 20 تای فروخته شده میباشد درایران براساس گزارش شرکت دخانیات درهرسال 50 میلیارد نخ سیگار مصرف میشود که هزینه بهداشتی ناشی از مصرف آن حدود 6000 میلیارد تومان میباشد .
دربخش تولید و کشاورزی درکشور ما حدود 17 هزار هکتار از بهترین زمینهای زارعی زیر کشت توتون میباشد . همه اینها تنها بخشی از زیانهای اقتصادی ناشی از مصرف دخانیات میباشد و اگر تعداد سالهای عمر از دست رفته ناشی از مصرف دخانیات و هزینه خسارتهای ناشی از آتش سوزی و غیره هم محاسبه شود . زیانهای اقتصادی ناشی از مصرف دخانیات خیلی بیشتر از آنچه فکر میشود میباشد .

نقش کارکنان بهداشتی در ممنوعیت استعمال دخانیات :

چرا کارکنان بهداشتی باید در مقابل دخانیات موضع بگیرند؟
• استعمال دخانیات موجب افزایش قابل توجه میزان بیماریها و مرگ و میر زودرس میگردد.
• توقف استعمال دخانیات برای هر فردی بسیار سودمند است اما عمل به آن ساده نیست.
• کارکنان سیستم بهداشتی بنا به وظایف خود مسئول حفاظت از سلامت آحاد جامعه هستند.
• کارکنان سیستم بهداشتی در مسائل بهداشتی گروه مرجع بوده توصیه های آنان در این زمینه مورد قبول جامعه است.

مراکز مشاوره ترک دخانیات

 

مراکز مشاوره ترک دخانیات

دخانیات تهدید کننده جدی(( سلامت))
• سالانه حدود 5 میلیون نفر را به کام مرگ می فرستد .
• بیش از یک میلیارد نفر در جهان مصرف کننده دخانیات می باشند .
• حدود 10 میلیون نفر در ایران مصرف کننده دخانیات هستند .
• مصرف سیگار در ایران سالیانه حدود 1000 میلیارد تومان هزینه دارد
• هزینه های بهداشتی مصرف دخانیات را 2 تا 3 برابر مصرف آن برآورد می نمایند.
عامل اصلی گرایش به مصرف دخانیات
"عدم آگاهی و نداشتن اطلاعات " عامل اصلی گرایش به استعمال دخانیات میباشد
وزارت بهداشت و درمان به عنوان متولی سلامت در جامعه با برگزاری برنامه های آموزشی ؛ در پی توسعه و افزایش آگاهی مردم برای توانمند کردن آنان در مقابله با خطر استعمال دخانیات می باشد .
آسیبهای اجتماعی مصرف دخانیات
• مرگ زودرس میلیونها نفر افراد آموزش دیده ومهارت یافته در سنین حد اکثر بازدهی .
• صدها میلیون دلار هزینه های تحمیلی به جامعه .

این آسیبها بسیاری از کشورها را از منابع مورد نیاز برای توسعه محروم می سازد.
کنترل دخانیات ((یک فوریت جهانی است))
علاوه بر وزارت بهداشت و درمان، باید کلیه سازمانها و نهادهای توسعه اجتماعی بطور همه جانبه برای کنترل مصرف دخانیات ((بسیج)) شوند .
کنترل دخانیات
بهترین و مؤثرترین شیوه رویاروئی با این معظل بهداشتی اطلاع رسانی از طریق شواهد ارزشمند پژوهش میباشد

کنترل دخانیات ((یک فوریت جهانی است))
راه اندازی مراکز مشاوره ترک دخانیات در جهان به عنوان یکی از اقدامات کنترلی محسوب می شود.
در ایالات متحده امریکا شروع فعالیت مراکز مشاوره ترک سیگار از سال 1960 تا سال 1990 موجب کاهش استعمال دخانیات از 52% به 28% در مردان و از 34% به 23% در زنان گردیده است .
در انگلستان فعالیت مراکز مشاوره ترک از سال 1970 تا سال 1990 موجب کاهش استعمال دخانیات از 53% به 31% در مردان و از 41% به 29% در زنان گردیده است .
• در این کشورها پس از 30 سال فعالیت 30%کاهش استعمال مشاهده می شود.
• لذا به نظر می رسد گسترش مراکز مشاوره ترک دخانیات در نظام (PHC ) می تواند بخشی از اثرات سوء ناشی از مسائل اجتماعی و اقتصادی دخانیات را کاهش دهد.
ایجاد مراکز مشاوره ترک دخانیات در ایران
این طرح در سال 1380 بر اساس تصمیمات متخذه در کمیته کشوری مبارزه با استعمال دخانیات دفتر سلامت محیط و کار و با موافقت معاونت محترم سلامت در 13 استان کشور از جمله استان کرمانشاه بعنوان پایلوت اجرا گردید.

اهداف و برنامه مراکز مشاوره ترک دخانیات
• افزایش آگاهی جامعه تحت پوشش مرکز نسبت به مضرات مصرف دخانیات.
• افزایش موارد ترک مصرف در بین افراد سیگاری.
• پیشگیری از شروع مصرف دخانیات در بین جوانان ، خصوصاٌٌ دانش آموزان .
• کاهش مصرف دخانیات در خانواده ها.
• کاهش مصرف دخانیات در اماکن عمومی.
• افزایش حساسیت مردم نسبت به دود تحمیلی سیگار.
گروه اجرائی
• معاون امور بهداشتی دانشگاه
• کارشناس معاونت بهداشتی
• پزشک مرکز بهداشتی درمانی پایلوت (مسئول اجرای دوره های مشاوره ترک در مرکز )
• کارشناس بهداشتی ( اجرای دوره های ترک با همکاری پزشک و اجرای برنامه های آموزشی)

روش فعالیت مراکز مشاوره


الف - برگزاری دوره های ترک:
افراد سیگاری مایل به ترک با مراجعه به این مراکز ثبت نام نموده و فرم مربوط به شرح حال خود را تکمیل و توسط پزشک معاینه می شوند.
پس از ثبت نام 5 تا 10 نفر دوره ترک برگزار می گردد.
هر دوره شش جلسه تقریباٌ 1 ساعته می باشد که با تناوب دو روز در هفته برگزار می شوند.
برای ترک سیگار در جلسه سوم و با آگاهی کامل تصمیم گیری می شود .
فعالیتهای آموزشی:
• اجرای برنامه های آموزشی در مدارس راهنمائی و دبیرستان.
• آموزش پیشه وران و متصدیان مراکز فروش و عرضه مواد غذائی و اماکن عمومی.
• آموزش مراجعه کنندگان به مرکز بهداشتی درمانی.
• آموزش رابطین بهداشتی.
فعالیتهای تبلیغاتی:
• اجرای برنامه های رادیوئی .
• اطلاع رسانی در اجتماعات عمومی از جمله نماز جمعه.
• توزیع پمفلت و تراکت آموزشی .
• نصب پلاکارد در نقاط مناسب سطح شهر .
• توزیع تراکت آموزشی در مدارس.
• توزیع تراکت آموزشی در تاکسی و سایر وسایل نقلیه عمومی.
توزیع تراکت در مراکز تهیه و توزیع مواد غذائی و فروشگاهها
 بهداشت محیط مراکز بهداشتی درمانی
 بهداشت محیط در شرایط اضطراری