سلامت سالمندان

عمرطولانی یکی از دستاوردهای قرن بیستم است. میانگین سن مردم دنیا در نیمه اول قرن بیست و یک با شتاب در حال افزایش است.در واقع بهبود تکنولوژی های پزشکی و جراحی وبهداشت عمومی بطور مطلوبی طول عمر بشر را افزایش داده است . همچنین بهبودشرایط اقتصادی ، اجتماعی در بسیاری از کشورهای جهان همراه با کاهش زادوولد موجب پیری فزاینده جمعیت در سراسر قرن بیست ویکم خواهد بود. افزایش طول عمر در میان ملل با تمدن های قدیمی مثل آسیا واروپا بارزتر می باشد، به عنوان مثال در ژاپن پس از سال 2025، 35% جامعه را افراد مسن تر از 65 سال تشکیل خواهد داد.در امریکا ، در سال 1900فقط 4% جمعیت در سن 65 سال یا بیشتر بودند در حالی که در سال 1980 ، این میزان به 11%افزایش یافت وتا سال 2030 نیز بالغ بر 50 میلیون نفر یا 17% کل جمعیت امریکا در این گروه سنی خواهند بود.
در طول چند دهه گذشته با اعمال سیاست کنترل موالیدوافزایش امید به زندگی ، افزایش قابل ملاحظه ای در جمعیت سالمندان مشاهده شده است . درسال 2021 میلادی 10 درصد جمعیت ایران را افراد بالای 60 سال تشکیل خواهند داد.اگر چه سالخوردگی پدیده نوینی است اما باید به عنوان یکی از مهمترین چالش های آینده بویژه در کشور مادر نظر گرفته شود. امروزه سالخوردگی فعال و مولد به عنوان یک جزء ضروری، از برنامه های توسعه به شمار می رود. برای رسیدن به سالمندی فعال و سالم باید شیوه زندگی ناسالم است باید پایه و اساس سلامت در این ابعاد را با بکارگیری شیوه صحیح وارتقای کیفیت زندگی از ابتدایی ترین مراحل حیات پی ریزی نموده و به موازات آن با ایجاد زمینه های مناسب مشارکت و اموزش سالمندان در خانواده و جامعه بتوان به سوی سالمندی سالم و زندگی ای موفق گام برداشت.
طبق گزارش سازمان ملل متحد در سال 1950 میزان جمعیت سالمند کل جهان در حدود 200 میلیون نفر، در سال 1975 تقریبا350 میلیون نفر و در سال 2000، 590 میلیون نفر بوده است و انتظار می رود این رقم در سال 2025 به 100/1 میلیارد نفر ودر سال 2050 از مرز 970/1 میلیارد نفر نیز تجاوز کند. 
سالمندی جمعیت، اکنون در کشورهای توسعه یافته پدیده جدیدی نیست ولی کشورهای در حال  توسعه و از جمله ایران، از هم اکنون باید برای رفاه سالمندان آینده خود، چاره ای بیندیشند. براثر تحلیل رفتن قوای جسمانی و ذهنی سالخوردگان، تنوع و کثرت مسائل در آنها، امری کاملا طبیعی به نظر می رسد. از این رو، شاید هیچ دوره ای از زندگی مانند سالخوردگی پر مساله و نگران کننده نباشد. به همین دلیل، سالخوردگان برای سالم زیستن، به دریافت حمایت های خاص که از سیاست های اجتماعی هدفمند سرچشمه بگیرد، نیاز دارند.
جمعیت سالمندی در ایران: 
براساس سرشماری سال 1390 مرکز آمار ایران  25/8 از جمعیت کشور را سالمندان تشکیل می دهند.
جمعیت سالمندی در استان: 
   1390 بر اساس اطلاعات بدست آمده از سرشماری سال 1390، جمعیت کل سالمندان (بالای 60 سال) استان، 142073 نفر بوده است و شهرستان کرمانشاه با  73331  نفر بالاترین  تعداد سالمندان  و  شهرستان قصرشیرین با 1809 نفر پایین ترین تعداد سالمندان را  دارا است. تعداد کل سالمندان بالای 60 سال در مراکز شهری 87338  نفر و و درصد سالمندی شهر 6.4 می باشد و این تعداد در مراکز روستایی 54735 نفر و درصد سالمندی در روستا 9 در صد بوده است. درصد سالمندی در کل استـان  7.2  می باشد که دربین  شهرستان های استـان، دالاهـو  با  10.4 بیشترین و شهرستان جوانرود  با 4 درصد کمترین  درصد سالمندان استان را به خود اختصاص داده اند.
رسالت برنامه سلامت سالمندان:
رسالت این برنامه کاهش بار بیماریهای اولویت دار وقابل پیشگیری سالمندان از طریق طراحی برنامه های بهداشتی درراستای تعهد های ملی وبین المللی است. 
اهدف کلی برنامه:
افزایش امید زندگی
کاهش بار ناشی از بیماریها و عوامل خطر
پوشش همگانی خدمات سلامت با تاکید بر مراقبت های اولیه
اهداف کمی: 
کاهش میزان مرگ 60 تا 70 سال به مقدار 10% تا پایان برنامه ششم
افزایش کیفیت زندگی توام با سلامت در سالمندان به میزان 5 درصد سال پایه تا پایان برنامه ششم
دسترسی 100 درصد جمعیت تحت پوشش به مراقبت های اولیه سلامت
بهره مندی حداقل 90 درصد جمعیت تحت پوشش از مراقبت های اولیه سلامت
جلب همکاری جوامع محلی و مشارکت سازمانها به منظور ارتقاء شاخص های بهسازی محیط  در روستاها به میزان دو درصد در سال پایه
برنامه ها:
غربالگری سالمندان از نظر عوامل خطر سقوط
ارتقاء و استمرار برنامه شیوه زندگی سالم با تاکید بر برنامه خود مراقبتی در سالمندان
ارائه خدمت در منزل به سالمندان ناتوان در مناطق روستایی و حاشیه شهر
ارتقای مراقبت های ادغام یافته سلامت سالمندان
وظایف در گروه:
1- تهیه و تدوین برنامه عملیاتی و نظارت بر اجرای آن در سطح شهرستانها ضمن طراحی مداخلات
2- پایش و ارزشیابی نحوه ارائه خدمت در سطوح مختلف
3- انجام طرح های تحقیقاتی کشوری و استانی ؛ تجزیه و تحلیل و بهربرداری از نتایج در استان
4- برگزاری دوره های آموزشی جهت کارکنان مرتبط در سطوح مختلف و تدریس در این دوره
5- ارزیابی اطلاعات و عملکرد فعالیتهای آموزشی ؛ اجرایی و پژوهشی و جمع بندی آن و ارسال به سطوح بالاتر
6- جلب مشارکت سایر بخشها در سطوح مختلف به منظور پیشبرد اهداف برنامه
7- نظارت بر اجرای برنامه توسط کارکنان بهداشت خانواده در سطوح مختلف ضمن ارائه راهکارها در صورت لزوم
8- گسترش برنامه های تبلیغاتی ضمن ارائه راهکار در صورت لزوم
9- برنامع ریزی در جهت تامین داروهای بهداشتی ؛ مواد مصرفی و تجهیزات
10-عضویت در کمیته های علمی – اجرایی مرتبط
فعالیت ها:
برگزاری کارگاه آموزشی جهت هسته های آموزشی شهرستانها
آموزش سالمندان
شرکت فعال در کارگاه کشوری آموزشی کارشناس سالمندان
آموزش مددکاران سازمان ها و نهادهای مرتبط در خصوص برنامه های خود مراقبتی سالمندان
بررسی تعیین دسترسی سالمندان ناتوان به خدمات مراقبتی در منزل
هماهنگی با شهرستانها به منظور شناسایی و ارائه خدمت مراقبتی در منزل به سالمندان ناتوان ونیازمند مراقبت
شرکت در کارگاه آموزشی برای کارشناسان سالمندان دانشگاههای کشور در خصوص  بسته خدمت سالمندان
شناسایی و مراقبت فعال سالمندان در حاشیه شهر
شناسایی ومراقبت فعال سالمندان
دستاوردها: 
افزایش پوشش خدمات مراقبتی جهت سالمندان
افزایش در صد سالمندان آموزش دیده در خصوص شیوه زندگی سالم در دوره سالمندی